- ARCHIWUM - ARTKONTAKT - EUROPE: ART'S SPOTS - EPAF -

Józef Robakowski "Video-Zderzenia" (15 min.) Sala Nowa
Józef Robakowski

"Sztuka do bólu..."Proszę, dodajcie mi prądu. Lubiż ten smak woltów - 10, 20, 40, 80, 150, 200...Jeszcze proszę o kolejne 10 - to już wystarczy! Czuję się świetnie, jest mi błogo, dobrze. Przy 210 woltach gardło mam ściśnięte, śliny brak. Język stanął mi kołkiem, już nic wam nie mogę powiedzieć. Werbalnie nie istnieję. Przez moje całe ciało przenika rozkoszne mrowienie. Czuję, że TA SZTUKA staje się czysta, bowiem nie mam żadnej intencji WAM do przekazania, mimo że stałem się naszym wspólnym ekranem energetycznym. Dalej trwam w pełnym odrętwieniu, ładowany pulsującym prądem zmiennym. Faluję! Przez fizyczny fakt, będąc w tej chwili cielesnym ekranem, czuję jak intensywnie pulsuje moja krew. Dodajecie mi siły. Zaczynam myśleć fantastycznymi obrazami. Nic mnie nie boli. Potrzebuję jeszcze więcej prądu. Może wtedy się okaże, że SZTUKA BEZ JĘZYKA to coś wspaniałego. Proszę was - spróbujcie! Wołam o następną dozę prądu, by się już na pewno przekonać, że istnieje bezjęzykowe myślenie, że mogę wyjść poza swoją wyobraźniż, że staję się naprawdę wolnym człowiekiem. Sucho mi w gardle. Jestem szczęśliwy, ale mam pewne wątpliwości: Czy moja praca jest natury artystycznej, czy nie? Mimo to, proszę o trochę więcej prądu. Jeszcze 10 woltów. Chcę wyjść poza swoje, ale i wasze pojecie sztuki. 220 V - to jest to! Płonę z rozkoszy, cały drżę, szczęśliwiej?... Inną pracę poświęcam bólowi mojej nogi. Idąc kuleję, prowadząc przed sobą oderwaną od oka kamerę video. Wyrywa mi się z gardła bolesny okrzyk - ojej, ojej! Chcę wam za wszelką cenę przekazać autentyczny komunikat z mojego odczucia bólu. Może w wyniku tej operacji powierzenia oddam wam choć część mojej boleści. Co kolejny krok przekonuję się bowiem, że mój ból przelewa się na taśmę video, a noga przestaje puchnąć. Jakby mniej boli. Pozostało mi jeszcze do zapisania 30 metrów... Zupełnie drastycznie zakończyło się jeszcze inne zdarzenie. Swego czasu, wbijając duży gwóźdź w ścianę, niechcący uderzyłem się bardzo mocno w palec lewej ręki. Ból był potworny. Z biegiem czasu paznokieć na wskazującym palcu przybierał różne barwy. Znajomi stwierdzili, że czeka mnie niechybnie bolesna zmiana paznokcia. Uruchomiłem kamerę video. Przez cztery tygodnie kręciłem sprawozdanie z tej mojej kolejnej boleści. Paznokieć stał się bohaterem moich artystycznych przeżyć. Z pasją odkrywałem kolejne fazy fioletowej gamy i różnych natężeń bólu samego palca, ale też całego organizmu. Palec wskazujący mojej lewej ręki stać się PERFORMEREM. Obserwowało go na żywo coraz więcej ludzi. Proces schodzenia paznokcia stał się własnością społeczną. Wszyscy mu współczuli... Tak, SZTUKA AŻ DO BÓLU weszła w świadomość nie tylko mojej długotrwałej boleści. Dzisiaj, po czasie, gdy oglądam wraz z publicznością to videosprawozdanie - stwierdzam: dobrze się stało, że uderzyłem się młotkiem. Przypadek sprawił pewien istotny fakt, który w formie zapisu video już nie boli. Publiczność oglądając tą dramatyczną realizację, na ogół reaguje śmiechem. Ten autentyczny zapis nie zawiera już MOJEGO BÓLU. Tak więc mogę stwierdziż, że SZTUKA nie boli - nie powinna boleć. Jest kpiną z realnej boleści, jest zaledwie pozorem faktycznego przeżycia artysty. Wniosek ten polecam tzw. "rzeźnikom sztuki" realizację "Moje videomasochizmy" z 1989 roku. Tym razem potwornie cierpię na ekranie telewizora w obrazie i dźwięku. Przed kamerą "operuję" swą twarz różnymi narzędziami. Tortura "obrazowo-dźwiękowa" dzięki przeniesieniu na taśmę video staje się publicznym faktem. Jest emitowana przez wiele stacji telewizyjnych na świecie. Wywołuje u odbiorców politowanie dla autora. Moja zabawa przed kamer stała się przez upublicznienie boleścią nas wszystkich. żenadą wrażenia bólu. Ciało nie boli, a pojęcie bólu przenika z ekranu. SZTUKA to potrafi robiż. Jest jedynie z pozoru autentyczna, ale właśnie taka jest potrzebna wielu ludziom. Proszę więc kolegów artystów - wróćcie na ekran pozorów i więcej już nie kaleczcie waszego pięknego ciała. Józef Robakowski Tekst dotyczy następujących realizacji: JESTEM ELEKTRYCZNY (sztuka na prąd zmienny), performance, transmisja telewizyjna, taśma video - 1995/96 OJEJ l BOLI MNIE NOGA.... video -1990 POŻEGNANIE PAZNOKCIA ( videoopowiadanie), videoperformance - 1997 MOJE VIDEOMASOCHIZMY, video - 1989/90 GORĄCE OBRAZY (prace termiczne z cyklu: sztuka urazu) - 1998/99 SZTUKA DO BÓLU..." Józef Robakowski Artysta, historyk sztuki, autor filmów, cykli fotograficznych, zapisów video, rysunków, instalacji, obiektów, projektów konceptualnych oraz inicjator wielu ważnych zdarzeń i multimedialnych akcji artystycznych. Urodziż się 20 lutego 1939 roku w Poznaniu. Studiował na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu historię sztuki i muzealnictwo oraz na Wydziale Operatorskim PWSFTviT w Łodzi. W latach 1970 -1981 był wykładowcą w PWSFTviT; w 1995 roku powróciż do pracy na tej uczelni. Współzałożyciel grup artystycznych, podejmujących eksperymentalne działania m.in.: OKO (1960), STKF PĘTLA (1960 - 1966), ZERO-61 (1961 - 1969), KRĄG (1965 - 1967), oraz powołanego w 1970 roku Łodzi zespołu pn. WARSZTAT FORMY FILMOWEJ i Telewizyjnej Grupy Twórczej Stacja. Wybrane prezentacje artystyczne: 1959 - Ogólnopolska Wystawa Fotografii Artystycznej, GTF, Gliwice 1960 - Wystawa Fotograficzna Grupy OKO, KMPiK, Toruń 1961 do 1969 - uczestnictwo w wielu ekspozycjach toruńskich formacji artystycznych (ZERO-61, Stowarzyszenie KRĄG, Twórczy Klub Filmowy PĘTLA) 1968 - POLSKA FOTOGRAFIA SUBIEKTYWNA, Pawilon BWA, Kraków 1969 - KU-NIA - ostatnia wystawa Grupy ZERO - 61, Toruń 1970 - FORMY FOTOGRAFICZNE. Galeria ŁTF, Łódź 1971 - FOTOGRAFOWIE POSZUKUJˇCY, Galeria Współczesna, Warszawa 1972 - ATELIER - 72 - Polish Contemporary Art Exhibition, Demarco Gallery, Edinburgh - COMBATTIMENTO PER UN' IMMAGINE (fotografie pittori), II Museo Civico di Torino - SEARCHING PHOTOGRAPHERS. Fotokina, Köln 1973 - PRZEKAZ Z ŁODZI - Biennale Sztuki, Sao Paulo - AKCJA WARSZTAT, Muzeum Sztuki, Łódź - POLSKA 73 - Exhibition of Polish Contemporary Art, CAYC, Buenos Aires - KINOLABORARORIUM (spotkanie międzynarodowe), Galeria EL, Elbląg 1974 - ACTUAL ART IN EAST EUROPE, ICC, Antwerp - V Festival of Experimental Films, Cinema Casino, Knokke/Heist - PHOTOGRAPHY AS ART - ART AS PHOTOGRAPHY, Maison Europeenne de ta Photographie - Chalon-sur-Saóne, Fotoforum, Kassel 1975 - ASPEKTY POLSKIEJ SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ, Galeria Współczesna, Warszawa - FILM, Galeria Współczesna, Warszawa 1976 - VIDEO - FILM - PHOTO - TEXT show, De Appel Gallery, Amsterdam - OFERTA (spotkanie międzynarodowe), Galeria Labirynt - Lublin VIDEO ART, Galeria Labirynt, Lublin - WORKSHOP FILM FORM (film - video exhibition), international festival, ICC, Antwerp 1977 - DOCUMENTA 6 (experimental film section), Museum Fridericianum, Kassel - Oosteuropese Conceptuele Fotografie, Technische Hogeschool, Eindhoven - FILM ALS FILM (international film exhibition), Kunstverein, Köln - OFERTA II (spotkanie międzynarodowe), Galeria Labirynt, Lublin 1978 - V - Triennale Rysunku, Muzeum Architektury, Wrocław 1979 - III International Avant-Garde Film Festival, National Theatre, London - WORKS AND WORDS (international art meeting), De Appel Gallery, Amsterdam - EXPERIMENT 79, Netherlands Filmmuseum and Stedelijk Museum, Amsterdam - FILM AS FILM (formal experiment in film 1910-1975), Hayward Gallery, London 1980 - FOTO MEDIUM ART, Aai Gallery,Tokio 1981 - DE POLOGNE : 9 artists d'avant-Qarde (film, video, photo, musique, texcte), Raffinerie du Plan K, Bruxelles - KONSTRUKCJA W PROCESIE, Hala BUDREMU, Łódź - 70/80 - Polska Sztuka Lat 70-tych, Galeria BWA, Sopot 1982 - BIENNALE OF SYDNEY, New South Wales Institute of Technology, Sydney 1983 - KUNST MIT PHOTOGRAPHIE, Nationalegalerie, Berlin - Kolnischer Kunstverein, Munchner Stadtmuseum, Kunsthalle, Kiel - PRESENCE POLONAISES, Centra Pompidou, Paris 1985 - POUSH AYANT-GARDE, Culturel Centre, Brechen/Antwerp 1987 - PRIVATE PHOTOGRAPHY (Out of Eastern Europe), Massachussets Intitute of Technology, Cambridge 1988 - International Festival of Video and Electronic Art, Locarno 1989 - LOCHY MANHATTANU (wystawa instalacji, sztuka innych mediów), garaże, Łódź - WHAT IS PHOTOGRAPHY (150 Years of Photography), Manes, Prague 1990 - 5 Manifestation de Video, Centre Video, Montbetiard - VIDEONALE 4, Kunstverein, Bonn - KINO AWANGARDY (przegląd międzynarodowy), CSW, Warszawa 1991 - SZTUKA OSOBNA (republika artystów niezależnych), CSW, Warszawa - NEW SPACES OF PHOTOGRAPHY (european exchange), Museum of Architecture, Wrocław 1992 - LYON / ŁÓDŹ - La collection du Musee de Łódź, Musee d'Art Contemporain, Lyon - ŁÓDZKI RUCH NEOAWANGARDY " Pałac Grohmana, Łódź - Deutcher Yideokunst Preis '92, ZKM, Karlsruhe - 36 London Film Festival, National Film Theatre, London 1993 - POLNISCHE AYANTGARDE 1930 -1990, Neuer Beriiner Kunstverein, Berlin 1994 - DER RISS IM RAUM, Martin-Gropiuas-Bau, Berlin i Galeria Zachęta, Warszawa - VIP - SZTUKA VIDEO W POLSCE, Muzeum Sztuki - Łódź i Muzeum Narodowe - Poznań - VIDEOPRZESTRZENIE (wystawa instalacji), Państwowa Galeria Sztuki, Sopot - PRZESTRZEŃ ENERGII KINETYCZNEJ (wystawa retrospektywna), CSW, Warszawa - MINIMA MEDIA (Medienbiennale), Fabrikhallen, Leipzig - EUROPA, EUROPA. Kunst-und Ausstellungshalle, Bonn 1995 - LAB 5 (International Film, Video and Computer Art Exhibition, CSW, Warszawa - SZTUKA MEDIACJI ENERGETYCZNYCH, Galeria BWA, Katowice 1996 - THE BUTTERFLY EFFECT (international exhibition) Mucsarnok Gallery, Budapest - PROJECTIONS, LES TRANSPORTS DE UIMAGE, Studio le Fresnoy, Tourcoing 1997 - POUSH ART 1945-1996, Mucsarnok Gallery, Budapest - ENERGIA OBRAZU, Galeria Arsenał - Poznań i Bunkier Sztuki, Kraków - Międzynarodowe Centrum Sztuki - Poznań i Galeria Foto Medium Art, Wrocław 1998 - THE BRIDGE (Construction in Process VI), Art Centre, Melbourne - PERSONAL TOUCH, Art in General Gallery, New York - THE LOD- FILM SCHOOL OF POLAND : 50 YEARS, Museum of Modem Art, New York - KOLEKCJA MULTIMEDIALNA GALERII WYMIANY JÓZEFA ROBAKOWSKIEGO, Muzeum Sztuki - Łódź i Galeria BWA - Zielona Góra - I Biennale Fotografii Polskiej, Galeria Arsenał, Poznań - FOTOGRAFIA I PRZESTRZEŃ, Galeria FF, Łódź - Avant-garde films and videos from Central Europe, The LUX Centre, London 1999 - GLOBAL CONCEPTUALISM: Points of Origin 1950s - 1980s, Queens Museum of Art, New York - UCHWYT, Muzeum Sztuki - Łódź OBRAZY POJMANE, Państwowa Galeria Sztuki, Sopot - GORˇCE OBRAZY (termografie), Galeria BWA, Lublin - KˇTY ENERGETYCZNE, Hotel de Ville (sale Conrath), Strasbourg - FILMA/IDEO International Festival, Budapest Center for Resource Management, Budapest - SWITCH 1 (emisja prac video J. Robakowskiego) ARTE, La Sept Video, Paris - XXIIIe Festival International du Film d'Art et Pedogogique, Maison de l'UNESCO, Paris - TRANSLOCATION (new) media art, Generali Fundation - Wien Intemationaf Short Filmfestival (Cities, Temtories - special programme), Oberhausen - 8 Biennal of Moving Images, Centre for Contemporary Images, Salnt-Gervais, Genenve - KˇTY ENERGETYCZNE (J. Robakowski), Galeria R - Poznań ZERO-61 (wystawa retrospektywna), Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz - FESTIVAL INNER SPACE - MULTIMEDIA, Galeria Jezuitów, Poznań 2000 - Biennale Fotografii, Galeria Miejska Arsenał, Poznań - TERMOGRAMY /wystawa indywidualna/, Galeria FF, Łódź - Warsztat Formy Filmowej (1970-1977), CSW, Warszawa - SAMIZDAT (Alternative Kultur in Zentral-und Osteuropa: Die 60er bis 80er Jahre), Akademie der Kunste, Berlin - Video-show (J.Robakowski), Neues Museum Weserburg, Bremen - Żywa Galeria (łódzka kolekcja ruchoma),Galeria R, Poznań - From My Window (J.Robakowski), Frankfurterkunstverein, Frankfurt - Pologne 1970-1990 (film-video), Cinedoc, Paris - Konstrukcja w procesie (VII edycja), Muzeum Okręgowe, Bydgoszcz - Autoportrety, Galeria Grodzka BWA, Lublin - Negocjatorzy Sztuki Wobec Rzeczywistości, CSW Łaźnia, Gdańsk.

Centrum Kultury Peowiaków 12 20-007 Lublin tel. (081) 536 03 19 performance@osp.art.pl